Recensies

En laat ik zelf eens beginnen met een stukje neer te zetten over een plaat die ik de laatste tijd zeer vaak mijn boxen laat passeren. Te weten de Bikini Tapes van Atomic.


Atomic is een gecombineerd Zweeds/Noors jazz-collectief bestaande uit 5 personen, een drummer, bassist, pianist, trompettist en saxofonist (onder andere bekend van Scorch Trio, School Days en veel andere samenwerkingen). Ze hebben inmiddels sinds 2001 vier verschillende albums uitgebracht, die allen de moeite waard zijn. Vandaag wil ik het hebben over (in mijn ogen) de interessantste hiervan.

The Bikini Tapes is een serie live-opnamen van de band die in 2004 in Noorwegen gemaakt zijn, dit was aan het begin en het eind van hun europses tour, en de verandering is erin te merken. Zowel nummers van het voorgaande Feet Music en Boom Boom worden gespeeld, maar ook nummers die (nog) niet uitgebracht zijn. Sommige nummers staan er meerdere malen op, maar dit valt niet of nauwelijks op door de verscheidenheid waarmee gespeeld wordt.

Een afwisseling van geniale solo’s, fantastisch samenspel, en een ijzersterke ritme-sectie (luister bijvoorbeeld naar Boom Boom, afsluiter van het eerste album, met alles van dit) maken dit zo vermakelijk, voor mij is dit alles wat (moderne) jazz hoeft te brengen. The Bikini Tapes is voornamelijk een mix van de wat traditionelere free-jazz (a la Ornette Coleman) en de wat modernere improvisatie, en dat is goed te horen. Loslopende bas-, piano- en blaassolo’s worden afgewisseld met momenten van intiem samenspel (bijvoorbeeld op Pyramid Song, cover van een nummer van Radiohead). Voornamelijk de karakteristieke drums van Nilssen-Love lopen het album goed door en weten mij altijd zeer goed te vermaken.

Er zit voor mijn gevoel gewoon een enorme afwisseling in de muziek die hier gemaakt wordt. De ene keer gaat het rustigjes aan, de andere keer wordt het wat extremer, zonder direct dissontant uit de toon te vallen. Het doet me vaak aan alsof het als modern werk in de jaren 60 gemaakt had kunnen worden, maar tegelijk weet het ook op een ‘modernere’ manier te boeien.

Zo ook zijn de bandleden in meer rustige bands te vinden (Free Fall, Trygve Seim, solo-platen van Wiik), maar ook in de meer rare freejazz/improvisatie-bands (Scorch Trio, Peter Brotzmann, Ken Vandermark). Enorme veelzijdigheid en goed luisterplezier op deze plaat in ieder geval. Een bewijs dat dit soort muziek niet alleen van vroeger is.

Die versie van Brad Mehldau is inderdaad prachtig. Hij bracht ook al eens het nummer Exit music (for a film) van Radiohead. De man maakt er trouwens een sport van bekende nummers te bewerken tot jazz-muziek, denk aan River man van Nick Drake en Cry me a river van Justin Timberlake.

Heb ik vorige week ook gezien. Ik wist niets van zijn connectie met Nederland :)
Die nieuwe cd heb ik toch ook wel meer dan gemiddelde interesse in.

Verder begreep ik dat hij op het program staat bij North Sea Jazz. Twee jaar geleden heb ik hem ook tijdje aan het werk gezien daar en dat beviel opperbest. Dus als ik de kans krijg...

Wayne Shorter - Speak No Evil (1965)



Label: Blue Note

1. Witch Hunt (8:07)
2. Fee-Fi-Fo-Fum (5:50)
3. Dance Cadaverous (6:41)
4. Speak No Evil (8:21)
5. Infant Eyes (6:50)
6. Wild Flower (6:02)
42:14
Categorie: Hard Bop / Post Bop
Personeel:
Wayne Shorter - Tenor Saxofoon
Freddie Hubbard - Trompet
Herbie Hancock - Piano
Ron Carter - Bas
Elvin Jones - Drum

Wayne Shorter, een grote naam in Jazz, een onbekende is het niet, maar sta me dan toch toe om zijn meesterwerk te bespreken :) . De man maakte zijn jazz-intrede via Art Blakey & The Jazz Messengers, later speelde hij nog tezamen met John Coltrane, Coltrane ging Avant-Garde tour op, Wayne ging verder met Joe Zawinul om Weather Report te stichten. Een plaatje dat me toch nauw aan het hart ligt omdat het toch iets moois was als beginner:

"Welk album zou ik vanavond nog eens opleggen?" Ow ja, juist! Deze van Wayne - :) Idee dat me binnen schoot deze avond en gelukkig maar.

Het was alweer een tijdje geleden dat ik deze topper geluisterd heb, en natuurlijk is het een zonde om klassiekers als dit uit het geheugen te laten ontglippen met de tijd, nee albums als dit, verfris ik met alle plezier van tijd tot tijd op. Sinds de eerste keer dat ik dit album luisterde is al een half jaar Jazz aan me voorbij gegaan, en toch voel ik me niet wijzer in het genre, wat ik wel voel is een duidelijk verschil in de soort Jazz die ik toen luisterde op dat moment met wat ik nu de laatste periode steeds meer luister, vroeger waren het meer albums als dit die wat makkelijker in het gehoor liggen, nu is het steeds meer Free/Avant/Andere, na een lange periode doet zoiets als dit terughoren wel deugd, vooral als het van zó'n kwaliteit is.Dit is rustig, makkelijk, mooi, gecomponeerd/gestructureerd, subtiel, warm, toegankelijk, typisch zo'n album dat je geeft aan een beginner, maar toch verre van beginnermuziek. Wat meer spanning erin zou gemogen hebben natuurlijk, ik kan me voorstellen dat meer doorgewinterde jazzluisteraars hierbij in slaap vallen of niet zozeer onder de indruk van zullen zijn. Nu mij pakt het wel :) Maar ik ben dan ook verre van het kennende type, ik geniet er gewoon érg veel van.

Wayne zijn stukken steken eigenlijk schitterend in elkaar, zowel op componeer- als solovlak, af en toe kan de man misschien een steekje laten, maar wat dondert dat? Het maakt er de muziek in zijn geval alleen maar menselijker op en hieruit vloeit voort dat het alleen maar intiemer en persoonlijker voorkomt, is Jazz dan niet persoonlijke muziek? Maken kleine foutjes als dit het er juist niet fijner op? Een topman op de saxofoon, zijn lange solo in Infant Eyes is keer op keer gewoon prachtig, duidelijk een bewijs dat deze man er wat van kan en niet moet onder doen voor grootheden die zich toentertijd met Avant Garde bezig hielden. Herbie Hancock - :) hoe meer ik van de man hoor, hoe meer zin ik heb om gewoon direct zijn toppers te gaan luisteren, misschien toch maar eens ophouden met uitstellen ;-) . Die man kan nog een tikken op niveau, hier wordt dat duidelijk nog eens dik onderstreept:: mooi solo’s keer op keer, ook op de achtergrond doet de man zijn werk erg goed door op het juiste moment subtiel uit de hoek te komen. Freddie, hoe verder ik hem tegenkom in Jazz, hoe magnifieker ik hem vind, als zijman zowat mijn favoriete trompettist, hier kan hij de “deuntjes” mooi ondersteunen en meespelen, het is vooral eens leuk om deze man eens wat ingetogener en dieper te horen spelen, vooral zijn solo in Speak No Evil vind ik echt goed: een van de weinige momenten in Jazz die me kippenvel bezorgen (damn! Wat een opening!), zijn stukken die wel korter zijn dan die van de 2 hoofdmannen zijn minstens ‘erg fraai’ te noemen, hij doet alles behalve onder voor hen wat je misschien zou verwachten. Wel hoort ook hij duidelijk tot de triobezetting (samen met Ron en Elvin) die hier wat meer opvullen in plaats van naar voor komen.

De mysterieuze spookachtige sfeer dat dit album met zich meedraagt vind ik erg uniek, je merkt het al direct aan de cover en albumtitel, het zou zo als filmmuziek kunnen dienen voor een of andere Aziatische thriller (zo’n film die je wel eens op MTV tegen kwam op een laat uurtje).

According to Shorter (as quoted in Don Heckman's liner notes), in writing the material for this album he was "thinking of misty landscapes with wild flowers and strange, dimly-seen shapes — the kind of place where folklore and legends are born. And I was thinking of witch burnings too." Fairy tales were also an inspiration: the bluesy "Fee-Fi-Fo-Fum" is titled after the trademark exclamation of the giant in Jack and the Beanstalk.Verklaart al veel, niet? - :) Ik vind het iets moois hebben.

Ik vind het weer eens tijd worden om hier een verhaaltje neer te zetten.. en wat beter te kiezen dan de plaat die op dit moment beluisterd wordt..



Op het eerste gehoor begint het gelijk al fijn... Toth is een saxofonist die op deze plaat bijgestaan wordt door Matyas Szandai op bas en de iets bekendere (voor mij althans) Hamid Drake op drums.. Ook horen we zo af en toe Ferenc Kovacs op trompet erdoorheen blazen..

Geen erg ingewikkelde plaat.. klinkt op het eerste gehoor wel als redelijk vrije jazz, maar niet het chaotische waar ik ook zo van kan genieten.. Vaak heel ingetogen, ritmisch bas-spel, met vooral fijne creatieve uitspattingen van de drummer... de blazers klinken me bij vlagen wat te gecontroleerd in de oren, maar als ze even aardig aan het blazen zijn is toch wel te horen dat er een fijn geluid in zit... Erg mooi saxofoongeluid heeft hij ook, vind ik dan.

Ook niet een bijzonder vooruitstrevende plaat maar meer een plaat waaruit blijkt dat de muzikanten hun jazz-wortels goed kennen.. waar dus ook wel op teruggegrepen wordt.... de titel van het voorlaatste nummer 'Ornette's Smile' zegt wel genoeg.. hoewel het ook op heel wat momenten een stuk rustiger is.

Een aanrader aan de wat rustige kant van het spectrum dus :)

Kunnen we hem niet in Dardan's logo verwerken? :-)

The Scientist said:

Een album waarin opbouw central staat…. Opbouw van rock, tot geimproviseerde rock, tot freejazz, tot freefreejazz tot gewoon absolute herrie. Het begint met een relatief eenvoudig Sonic Youth stukje, nou weet de ervaren Sonic Youth kenner hier ons vast wel te vertellen dat Sonic Youth geen fluwelen-handschoentjes-rock is, en dat is ook hier niet zo..


Ik herinner me nog dat ik jaren geleden SYR 1 beluisterde en er totaal geen blijf mee wist. "Anagrama" klonk als uit een andere, parallelle wereld - maar het gros van de nummers klonken mij uiterst vaag in de oren. Het klonk als Kunst, en ergens schrikte dat me af ("Daydream Nation" vond ik altijd al een pure popplaat).

Maar nu ik jouw verslag lees, Jelle - moet ik één van de komende weken toch maar eens op zoek naar bovenvermelde langspeler. Al was het maar me om mezelf te sarren met onbekende klanktapijten ;-)

Wat betreft "Vignettes" van Marilyn Crispell. Een week terug dacht ik pardoes: "Dit zou wel eens het beste kunnen zijn dat ik in jaren heb gehoord". Het klinkt zo vederlicht, zo ongeforceerd - zo werelds :)

Zo.. de pindakaasmachine is aangezwengeld en ik heb em binnen, ben erg benieuwd hoe ie klinkt :)... Ga em wel luisteren na de nieuwste Atomic (die van 2008) die ik ook net binnen heb :D

The Scientist said:
En een nieuwe dag, dus van mij ook weer een nieuwe bijdrage...


En ik schrijf de naam neer in mijn schrift. Bedankt, Jelle :)

Doe er vandaag maar lekker weer een.. maar zit neit echt in een jazz-ritme vandaag.. dus maak er geen jazz-plaat van... Vandaag iets wat ik na maandan niet gedraaid te hebben (vermoed ik) weer op een bepaalde manier heb herontdekt..


Rachel's - Systems/Layers

Staat officieel te boek als een post-rock album geloof ik, maar dat is zeker niet wat je opvalt bij beluistering van deze plaat... het doet bijna aan klassieke muziek denken

Muzikale geluiden zijn voornamelijk afkomstig van piano, viool, bas en allerlei gebruikte opnamen.... Zoals het in het eerste nummer al prachtig beginnende 'I was thinking about it again the other day'.... Het is een hele kalme plaat, met prachtige.. ja... hoe noem ik het... Klanklandschappen.. Aan de ene kant zweverig en fascinerend, aan de andere kant juist heel aards (vooral door de opnamen) en nog fascinerender.. Die link met alles wat er om ons heen gebeurd mis ik in de jazz nog wel eens.

En zulke mooie melodieen zo af en toe, die vaak niet meer dan erg eenvoudig zijn (om Water from the Same Source op piano te kunnen spelen hoef je echt geen Keith te heten hoor..)

Ik snap ook niet waarom ik dit zo lang niet geluisterd heb. dit is puur muziek voor mij... en ik denk dat ik vast niet de enige zal zijn die dit weet te waarderen.

hier is Water from the Same Source te beluisteren

The Scientist said:
Alsof die warme deken aan elke kant van het bed precies evenveringestopt moest worden en er geen kreukeltje te zien moet zijn..

Inderdaad een antithese van jazz dit..

Exact - van spontaniteit is niet meteen sprake. Niet dat de plaat "minder" maakt, maar ik vind ze wel "minder menselijk" klinken dan iets van Bill Evans :)

Hey - ik herinner me trouwens hoe jij ooit schreef dat je na een rondje lopen luisterde naar Rachel's en hoe goed Rachel's toen klonk :) (heb het ooit gelezen op MuM, dacht ik)

Nadat ik in het 'fenomenale prestaties' topic al een filmpje had gepost hier ook maar eens een paar woorden wijden aan de plaat:


Peter Brotzmann/William Parker/Hamid Drake - Never Too Late But Always Too Early

Dit is neit direct de orkaan van geluiden waarmee Brotzmann ons tijdens zijn gloriedagen met het album Machine Gun bestookte... Op dit album weet hij bij vlagen zowaar subtiel te klinken, en staan hele rustige stukken..

Het geheel wordt gekarakteriseerd door geweldige ritmes die continu allerlei kleine variaties ondergaan door de heren Drake en Parker, zoals in bovengenoemd topic al gezegd samen met de ritmesectie Nilssen-Love/Haker Flaten toch ongeveer de beste die ik ken.... En het blijft me gewoon fascineren hoe ik toch telkens op zulke chaotische muziek (want laten we wel wezen, het blijft wel Brotzmann) toch vaak mee zit te tikken met mijn voet en mijn hoofd...

Brotzmann laat op deze plaat zien dat hij nog wel gevoel heeft voor wat de tonen precies zijn en zeker niet blind wat blaast (voor wie van tevoren in die overtuiging was)... Het is gewoon een plaat die moeilijk af te zetten is, ondanks dat het een dubbel-cd is die zo'n 2 uur duurt.. en dat is met recht een prestatie...

Dit is wat jazz voor mij moet bieden :)